Tibb

Bağırsaq mikroflorasının həyatın keyfiyyətinə və depressiyaya təsiri

Bağırsaq mikroflorası

Hələ on il bundan əvvəl insanın bağırsağındakı mikroorqaqnizmlərin insanın beyninə təsir etməsi faktı

ağlasığmaz hesab olunsa da, zaman sürətlə axır və hər şey dəyişilir.

Mərkəzi sinir sistemi ilə bağırsaqda yaşayan üç milyonlarla bakteriyalar (mikrob) arasındakı əlaqə indiki dövrdə bir çox tədqiqatların diqqət mərkəzindədir, eləcə də, bu məsələ mətbuatda kifayət qədər işıqlandırılmışdır


Lakin «bağırsaq — beyin» sistemi necə işləyir?

İndiyə qədər bildiklərimizin çoxu konkret bağırsaq bakteriyaları, onların metabolitləri və nevroloji əlamətləri arasındakı korrelyasiyanı göstərən tədqiqatlara əsaslanmışdır. Lakin korrelyasiya səbəb və nəticəni sübuta yetirmir. Bir çox tədqiqatlarda insanın xüsusiyyətlərini və davranışını dəqiq əks etdirməyən heyvan modelləri istifadə olunur. İnsanlar üzərində tədqiqatların aparılması məhdudlaşdırılmışdır. Onlar, bir qayda olaraq, nisbətən kiçik seçimə əsaslanır və külli miqdarda maneə yaradan amillərə, məsələn, mikrobiotaya təsir göstərə biləcək müxtəlif pəhrizlərə, antibiotiklərə və ya deprassiya əleyhinə vasitələrə malikdirlər.

Bu həftə Nature Microbiology 

jurnalında dərc olunmuş tədqiqatda bu problemlərin əksəriyyəti nəzərdən keçirilir  (М. Valles-Kolomer və başqaları. Nature Microbiol.  2019). Müəlliflər Belçikanın flamand bağırsaq florasının layihəsində iştirak etmiş 1000 artıq insanın nəcisində mikrobiotaların təhlil olunması üçün DNT sekvensiyasını istifadə etmişdirlər. Daha sonra komanda müxtəlif mikroblu taksonları iştirakçıların həyatının keyfiyyəti və depressiyanın meydana çıxmasının tezliyi ilə müqayisə edərək  pasiyentlərin haqqında məlumat verdikləri və həkimlərin müəyyən etdikləri diaqnozları istifadə edirdilər.

Tədqiqatçılar insanın sinir sistemi ilə qarşılıqlı fəaliyyətdə olan bağırsağın mikroflorasının molekulaları parçalamaq və hasil etmək qabiliyyətini təsvir edən kataloqun yaradılması üçün məlumatları əldə etmişdirlər. Alimlər aşkar etmişdirlər ki, depressiyalı insanlarda iki qrup bakteriyaların  Coprococcus və Dialister çatışmazlığı mövcuddur. Onlar həmçinin bağırsaq mikroorqanizmlərinin 3,4 – dihidroksifenil sirkə turşusu adlanan dofaminin neyromediatorunun parçalanması məhsulunu sintez etmək kimi potensial qabiliyyəti ilə həyat keyfiyyəti arasındakı müsbət korrelyasiyanı görmüşdürlər.  Tədqiqatın nəticələri güclü tədqiqatlardan biri olub, bağırsaq bakteriyalarının insanın psixiki sağlamlığına təsir etdiklərini göstərirlər.

Lakin, bu səbəb deyildir, korrelyasiyadır. Tədqiqatçılar bağırsaq mikroflorasının asetilxolin, serotonin, QAMK və dofamin kimi neyrotransmitter və neyrofəal birləşmələrinin hasilatını stimullaşdırdığını və ya hasil etdiyini və bu birləşmələrin bakteriyaların artımını modulyasiya etdiyini yaxşı bilirlər. Burada əsas məsələ bu cür mikrob molekulalarının insanın mərkəzi sinir sistemi ilə qarşılıqlı fəaliyyətdə olub – olmadıqlarını və bunun insanın davranışına və xəstəliklərin törənməsi riskinə necə təsir göstərməsini aydınlaşdırmaqdan ibarətdir.

 Bağırsaq mikroflorasının həyatın keyfiyyətinə və depressiyaya təsiri

 

Axırıncı

kosmik səyahətə

Hər kəsi kosmik səyahətə göndərməyə hazır olan şirkətlər

Bu gün hər kəsi kosmosa səyahətə göndərmək daha real olub. Qeyd etmək lazımdır ki, planetlər arası turlar – çox bahalı zövqdür,

Mobil oyunların faydası

Mobil oyunların faydası

Mobil oyunlar oynamaq çox yayğındır. Dünyadakı insanların hər üçündən biri mobil oyunçulardır. Mobil oyunlar dünya

Güclü qalmaq üçün tövsiyələr

Güclü qalmaq üçün tövsiyələr

Çətin şəraitdə bir çox insanların duyğuları partlayır. Çox vaxt əziyyət çəkirlər və özlərini idarə edə bilmirlər.

Elektron kontakt linzalar

Elektron kontakt linzalar

Bunu dəfələrlə filmlərdə görmüşük; kiminsə gözünün qabağından heç bir monitora ehtiyac olmadan çoxlu miqdarda ötüb-keçən

Gənc sahibkarlar

Gənc sahibkarların biznes təcrübələri

Sahibkarlıq istedadı və ilhamı yaş tanımır. Bəzi istedadlı gənc təşəbbüskarların lotereya bileti almaq və ya sürücülük vəsiqəsi

moda

Tarixin ən böyük moda sahibkarları

Ralf Lauren dedikdə ağıla dəbdəbəli lüks həyat yaşayan amerikalı gəlir. Nyu-Yorkda doğulan modelyerin istədiyi də məhz bu idi.

Sümüklər danışa bilsəydi

Sümüklər danışa bilsəydi

Dil nitq insanları digər heyvanlardan ayıran bir və əsas əlamətlərdən biridir. Sözlər bizə mürəkkəb fikirləri çatdırmaq

Leonardo da Viçi

Leonardo da Viçi fiziki xüsusiyyəti sayəsində dahi olmuşdur

Yağlı boya ilə çəkilən rəsm əsərlərinin, heykəllərin və şəkillərin təhlili göstərmişdir ki, İntibah dövrünün dühası ola bilsin

Lesoto haqqında maraqlı faktlar

Lesoto haqqında maraqlı faktlar

Afrikanın yalnız üç ölkəsində monarxiya sistemi var və Lesoto da onlardan biridir. Digər ikisi isə Esvatini və

İsrail haqqında maraqlı faktlar

İsrail haqqında maraqlı faktlar

İsraildə rus dilini eşidə biləcəyiniz bir çox yer var. Buradakı rəsmi dil yalnız İvrit dilidir və ərəb əhalisinin çox

'Lazer' nə deməkdir?

'Lazer' nə deməkdir?

Elektromaqnit şüalanmasının stimullaşdırılmış emissiyasına əsaslanan optik gücləndirmə prosesi ilə işıq yayan lazerin,

Steve Jobs

Steve Jobs haqqında bilmədiyiniz 10 şey

Apple şirkətinin sədri və baş icraçı direktoru, Steve Wozniak və Ronald Wayne ilə birlikdə şirkəti quran amerikalı sahibkar, marketoloq və

Diş həkimliyin tarixi

Diş həkimliyin tarixi

Diş həkiminə getmək, təsəvvür etdiyinizdən daha uzun bir tarixə malikdir. Tədqiqatçılar bu yaxınlarda aşkar edilmiş

Qandi

Qandinin özünü dərk etmə sirləri

Mohandus K. Qandi Hindistanın azadlığı üçün mübarizə aparmışdır. O, mərhəmətli və zorakılığa qarşı olanlardan biri idi.

'Google' adı necə yaranıb?

'Google' adı necə yaranıb?

Larry Page və Sergey Brin Stanford Universitetində Ph.D. tələbələri ikən hal-hazırda internetlə əlaqəli xidmətlər və