Maraqlı faktlar

Dünyada daha uzunömürlü varlıqları necə öldürmək olar? Ərincək.

Ərincək nədən məhv olur

Dünyada ən uzunömürlü varlıqlarından biri olan ərincyi necə öldürmək olar mövzusunu təqdim edirik.

Hər kəs ərincək adı altında mikroskopik varlıqların gözəl xüsusiyyətləri haqqında xəbərsizdirlərBu varlıqlar bizim yer kürəmizdə baş verən kütləvi tələfatdan sonra sağ qalmış və ən ekstremal şəraitdə yaşamağa qadirdirlərMəsələnonlar 30 ilə qədər temperaturu 20 selsi qradus təşkil edən su altında yaşamağa qadir olub, maye suya oksigenə və heliuma düşmə zamanı və hətta asteroidin Yer kürəsinə düşməsindən və partlayışın baş verməsindən sonra da sağ qalırlar. Lakin, bu yaxınlarda Danimarkadan olan alimlər bu varlıqlarda ən zəif yeri tapmış, və məhz bunun sayəsində öyrənmişdirlər ki, bu canlı varlıqlar hal – hazırda müşahidə olunduğu kimi Yer kürəsinin temperaturunun getdikcə artması nəticəsində məhv ola bilərlər.

Kopenhagen Universitetindən olan alimlərin ixtirası haqqında elmi nəşrdə bəhs olunmuşdur. Ərincəklərin soyuq şəraitə daha yaxşı uyğunlaşmaları, lakin bu zaman qızmar şəraitə qarşı daha az davamlı olması alimlərə yaxşı məlumdur. Alimlərin digər qruplarının əvvəlki tədqiqatlarının gedişatında aydın oldu ki, 60 selsi qradusdan 65 selsi qradusa kimi temperaturda bu varlıqlar on saat ərzində, 150 selsi qradus temperaturda isə - cəmi yarım saat ərzində yaşayırlar. Buna əsasən artıq bir neçə yay mövsümü ərzində davamlı şəkildə müşahidə olunan qızmar istilik zamanı ərincəklərin nə qədər uzun ömür sürdüklərini aydınlaşdırmaq alimlər üçün həddən artıq maraqlı olmuşdur.

Ərincək nədən məhv olur?

Ərincəklərin heyrətamiz şəkildə sağ qalmaq bacarığı onunla izah olunur ki, onlar anhidrobioz vəziyyətinə düşməyə qadirdirlər. Bir qayda olaraq, ekstremal vəziyyətə düşən zaman ərincəklər “qurumuş” hala keçir və bu zaman öz ətraflarını uzadaraq çəlləkvarı şəkil alırlar. Onların orqanizmində minimal miqdarda rütubət qalır ki, bunun da sayəsində onların ölçüləri azalır və maddələr mübadiləsi prosesi yubanır.

 

Elm işin gedişatında alimlər fəal ərincəklərə və anhidrobioz vəziyyətində olan fərdlərə yüksək temperaturların necə təsir göstərdiklərini aydınlaşdırmışdırlar. Tədqiqat prosesində Danimarkanın su hövzələrində külli miqdarda məskunlaşmış   Ramazzottiusvarieornatus  növlü ərincəklər istifadə olunmuşdur. Belə məlum olmuşdur ki, 37,1 Selsi qradusa bərabər olan su temperaturu zamanı  ərincəklərin populyasiyasının yarısı bir sutkadan sonra məhv olurlar. Bu zaman temperaturu tədricən qalxan suda yaşayan fərdlər  37,6 selsi qradus temperaturda məhv olurdular.

Ərincəklər «qurumuş» halda, öz növbəsində, sutka ərzində  82,7 Selsi qradus temperaturda məhv olurdular. Lakin, yalnız bu zaman istiliyin təsiri bir saatdan artıq davam etməməli idi. Lakin əgər suyun temperaturu bir sutka ərzində yüksək olaraq qalmaqda davam edirdisə, o zaman bu heyratamiz varlıqlar hətta  63,1 selsi qradus temperaturda da məhv olurdular. Məhz bu anda alimlər ərincəklərin zəif cəhətini aşkar etdilər – onlar daimi qızmar şəraitdə yaşaya bilməzlər.

Bir çoxlarında belə bir sual meydana çıxa bilər  — nə üçün əvvəlki tədqiqatların gedişatında ərincəklər 30 dəqiqə ərzində 15 selsi dərəcə temperaturda sağ qalırdılar, lakin bu elmi işdə gözlənilmədən 63 selsi dərəcə temperaturda tələf olmağa başladılar? Çox güman ki, bu, tədqiqatlarda bu varlıqların müxtəlif növlərinin istifadə olunması ilə əlaqədardır. Yuxarıda qeyd olunduğu kimi, sınaqlar su hövzələrində yaşayan fərdlər üzərində aparılırdı.

Tədqiqatçıların fikrincə, onların kəşf olunması onu sübut edir ki, bizim yer kürəmizdə temperaturun tədricən artması heç bir istisna olmadan bütün canlı orqanizmlərə ziyan vurur. Yenə də, bəzi heyvanların yeni şəraitə uyğunlaşacaqları ehtimalı mövcuddur, lakin buna baxmayaraq, onların bəziləri, hətta istənilən şəraitdə yaşamağa qadir olan heyvanlar buna müvəffəq olmayacaqlar.

 

Axırıncı

kosmik səyahətə

Hər kəsi kosmik səyahətə göndərməyə hazır olan şirkətlər

Bu gün hər kəsi kosmosa səyahətə göndərmək daha real olub. Qeyd etmək lazımdır ki, planetlər arası turlar – çox bahalı zövqdür,

Mobil oyunların faydası

Mobil oyunların faydası

Mobil oyunlar oynamaq çox yayğındır. Dünyadakı insanların hər üçündən biri mobil oyunçulardır. Mobil oyunlar dünya

Güclü qalmaq üçün tövsiyələr

Güclü qalmaq üçün tövsiyələr

Çətin şəraitdə bir çox insanların duyğuları partlayır. Çox vaxt əziyyət çəkirlər və özlərini idarə edə bilmirlər.

Elektron kontakt linzalar

Elektron kontakt linzalar

Bunu dəfələrlə filmlərdə görmüşük; kiminsə gözünün qabağından heç bir monitora ehtiyac olmadan çoxlu miqdarda ötüb-keçən

Gənc sahibkarlar

Gənc sahibkarların biznes təcrübələri

Sahibkarlıq istedadı və ilhamı yaş tanımır. Bəzi istedadlı gənc təşəbbüskarların lotereya bileti almaq və ya sürücülük vəsiqəsi

moda

Tarixin ən böyük moda sahibkarları

Ralf Lauren dedikdə ağıla dəbdəbəli lüks həyat yaşayan amerikalı gəlir. Nyu-Yorkda doğulan modelyerin istədiyi də məhz bu idi.

Sümüklər danışa bilsəydi

Sümüklər danışa bilsəydi

Dil nitq insanları digər heyvanlardan ayıran bir və əsas əlamətlərdən biridir. Sözlər bizə mürəkkəb fikirləri çatdırmaq

Leonardo da Viçi

Leonardo da Viçi fiziki xüsusiyyəti sayəsində dahi olmuşdur

Yağlı boya ilə çəkilən rəsm əsərlərinin, heykəllərin və şəkillərin təhlili göstərmişdir ki, İntibah dövrünün dühası ola bilsin

Lesoto haqqında maraqlı faktlar

Lesoto haqqında maraqlı faktlar

Afrikanın yalnız üç ölkəsində monarxiya sistemi var və Lesoto da onlardan biridir. Digər ikisi isə Esvatini və

İsrail haqqında maraqlı faktlar

İsrail haqqında maraqlı faktlar

İsraildə rus dilini eşidə biləcəyiniz bir çox yer var. Buradakı rəsmi dil yalnız İvrit dilidir və ərəb əhalisinin çox

'Lazer' nə deməkdir?

'Lazer' nə deməkdir?

Elektromaqnit şüalanmasının stimullaşdırılmış emissiyasına əsaslanan optik gücləndirmə prosesi ilə işıq yayan lazerin,

Steve Jobs

Steve Jobs haqqında bilmədiyiniz 10 şey

Apple şirkətinin sədri və baş icraçı direktoru, Steve Wozniak və Ronald Wayne ilə birlikdə şirkəti quran amerikalı sahibkar, marketoloq və

Diş həkimliyin tarixi

Diş həkimliyin tarixi

Diş həkiminə getmək, təsəvvür etdiyinizdən daha uzun bir tarixə malikdir. Tədqiqatçılar bu yaxınlarda aşkar edilmiş

Qandi

Qandinin özünü dərk etmə sirləri

Mohandus K. Qandi Hindistanın azadlığı üçün mübarizə aparmışdır. O, mərhəmətli və zorakılığa qarşı olanlardan biri idi.

'Google' adı necə yaranıb?

'Google' adı necə yaranıb?

Larry Page və Sergey Brin Stanford Universitetində Ph.D. tələbələri ikən hal-hazırda internetlə əlaqəli xidmətlər və