Elm

Dişlərin regenerasiyası

Dişlərin regenerasiyası

Alimlər siçanlarda dişlərin regenerasiyasını fəallaşdırmışdırlar


İnsanlarda dişlərin iki sırası vardır və ikinci sıra bizim müvəqqəti süd dişlərimizin əvəz olunması üçün nəzərdə tutulmuşdur. Sürünənlər və ya balıqlar kimi digər heyvanlar öz həyatı ərzində dişləri regenerasiya edə bilərlər, lakin, siçanlar yalnız bir sıra dişlərə malikdirlər.

Dişlərin əvəz olunmasının müxtəlif mexanizmlərinə təsir göstərən təkamül amillərini anlamaq üçün Londonda Kral kollecindən olan tədqiqatçılar siçanlarda dişlərin inkişafını öyrənmişdirlər. Onlar gəmiricilərdə dişləri formalaşdıran gəmiricilərin diş plastinkasında  molekulyar siqnal yolunu təyin etmiş və genetik metodların köməyi ilə dişlərin əvəz olunması prosesini bərpa etmişdirlər.

Tədqiqatçılar professor Ebiqeyl Takerin başçılığı altında ilk dəfə olaraq iki diş sırası olan ev cırtdan donuzu ilə siçanın diş plastinkasındakı genlərin ekspressiyasını müqayisə etmişdirlər.

Tədqiqat qrupu aşkar etmişdir ki, adətən digər onurğalılarda dişlərin əvəz olunması üçün tələb olunan Wnt siqnallarının ötürülməsi siçanların rudimentar diş plastinkasında yoxluq təşkil edir (RSDL).

Tədqiqatçılar genetik metodları istifadə edərək bu strukturu canlandırmış və siçanın RSDL bu siqnal yolunu fəallaşdırmışdırlar və bu da yekun nəticədə yeni dişlərin əmələ gəlməsinə gətirib çıxarmışdır.

«Bəs nə üçün dişlərin əvəz olunmasının potensialı müxtəlif onurğalılarda bu cür güclü şəkildə variasiya edir? Bu həqiqətən də, təxribatçı sualdır», — deyə aspirant Yelena Popa izah edir. «Bizim əldə etdiyimiz nəticələr simanın bir qayda olaraq, dişlərin ikinci əvəz olunan sırasını əmələ gətirmədiyini göstərir, çünki onun hələ də bunun üçün potensialı mövcuddur».

Müəlliflər həmçinin məlumat verərək bildirmişdirlər ki, RSDL ayrıca becərilməsi (digər dişlər olmadan) yeni dişin əmələ gəlməsinə gətirib çıxarmışdır və bu da dişlərin əvvəlki sırasının növbəti dişlərin əmələ gəlməsinə təsiri haqqında fərziyyənin yaranmasına imkan verir.

Professor Taker  izah edir: «Bu, həmçinin, insan dişlərinin əvəz olunmasına aiddir, belə ki,  RSDL bənzər strukturlar, onların inkişafı zamanı daimi dişlərin yaxınlığında aşkar olunmuşdurlar. Buna görə də, dişlərimizin normal inkişafı zamanı ikinci diş sırası və ya daimi diş dişlərin üçüncü sırasının əmələ gəlməsinə mane ola bilər».

 

 

Axırıncı

Nə üçün su yanmır?

Nə üçün su yanmır?

Bir qism əşyaları güclü şəkildə qızdıran zaman onlar alışır. Digərləri isə hətta zəid qızma zamanı da yanır. Ümumiyyətlə,

Coronavirus triviası

Coronavirus triviası

2019- 20 koronavirus pandemiyası, 2019-cu ildə koronavirus xəstəliyi ilə əlaqəli hələ də davam edən beynəlxalq sağlamlıq vəziyyətidir.

Leonardo da Vinçi fiziki xüsusiyyəti sayəsində dahi olmuşdur

Leonardo da Vinçi fiziki xüsusiyyəti sayəsində dahi olmuşdur

Yağlı boya ilə çəkilən rəsm əsərlərinin, heykəllərin və şəkillərin təhlili göstərmişdir ki, İntibah dövrünün dühası ola bilsin

dəvələr haqqında Dəvələrin iki növü var

Uşaqlara dəvələr haqqında əyləncəli faktlar

Dəvənin iki növləri arasındakı fərqi öyrənin, dəvələrin tarix boyu insanlar tərəfindən necə istifadə edildiyi, sürətlənə biləcəyi və

kosmik səyahətə

Hər kəsi kosmik səyahətə göndərməyə hazır olan şirkətlər

Bu gün hər kəsi kosmosa səyahətə göndərmək daha real olub. Qeyd etmək lazımdır ki, planetlər arası turlar – çox bahalı zövqdür,

Mobil oyunların faydası

Mobil oyunların faydası

Mobil oyunlar oynamaq çox yayğındır. Dünyadakı insanların hər üçündən biri mobil oyunçulardır. Mobil oyunlar dünya

Güclü qalmaq üçün tövsiyələr  Emosional

Güclü qalmaq üçün tövsiyələr

Çətin şəraitdə bir çox insanların duyğuları partlayır. Çox vaxt əziyyət çəkirlər və özlərini idarə edə bilmirlər.

Elektron kontakt linzalar

Elektron kontakt linzalar

Bunu dəfələrlə filmlərdə görmüşük; kiminsə gözünün qabağından heç bir monitora ehtiyac olmadan çoxlu miqdarda ötüb-keçən

Amerikanın ən gənc sahibkarların təcrübələriylə tanış olun.

Gənc sahibkarların biznes təcrübələri

Sahibkarlıq istedadı və ilhamı yaş tanımır. Bəzi istedadlı gənc təşəbbüskarların lotereya bileti almaq və ya sürücülük vəsiqəsi

Tarixin ən böyük moda sahibkarları Ralf Lauren Phil Knight Levi Strauss

Tarixin ən böyük moda sahibkarları

Ralf Lauren dedikdə ağıla dəbdəbəli lüks həyat yaşayan amerikalı gəlir. Nyu-Yorkda doğulan modelyerin istədiyi də məhz bu idi.

Sümüklər danışa bilsəydi

Sümüklər danışa bilsəydi

Dil nitq insanları digər heyvanlardan ayıran bir və əsas əlamətlərdən biridir. Sözlər bizə mürəkkəb fikirləri çatdırmaq

dəvələr haqqında Dəvələrin iki növü var

Uşaqlara dəvələr haqqında əyləncəli faktlar

Dəvənin iki növləri arasındakı fərqi öyrənin, dəvələrin tarix boyu insanlar tərəfindən necə istifadə edildiyi, sürətlənə biləcəyi və

Lesoto haqqında maraqlı faktlar

Lesoto haqqında maraqlı faktlar

Afrikanın yalnız üç ölkəsində monarxiya sistemi var və Lesoto da onlardan biridir. Digər ikisi isə Esvatini və

İsrail haqqında maraqlı faktlar

İsrail haqqında maraqlı faktlar

İsraildə rus dilini eşidə biləcəyiniz bir çox yer var. Buradakı rəsmi dil yalnız İvrit dilidir və ərəb əhalisinin çox

'Lazer' nə deməkdir?

'Lazer' nə deməkdir?

Elektromaqnit şüalanmasının stimullaşdırılmış emissiyasına əsaslanan optik gücləndirmə prosesi ilə işıq yayan lazerin,