Kosmos

Marsda çay sistemi var

Marsda çay sistemi

Yeni təsvirlər Marsda qədim çay sistemlərinin olduğunu göstərir - bu haqqda maraqlı faktlar.


Mars soyuqsonsuz və təmamilə qonaq sevməyən planetdirfırtınalarla zəngin və chox təhıkəli olan kosmos cismi, lakin bu həmişə belə olmamışdırİndi isə biz bilirik kiqırmızı planet bir vaxtlar başqa çür olmuş, onun zəngin atmosferi olmuş,  və bu planetdə milyonlarla illər böyük çaylar və hətta okeanlar mövcud olmuşdurBütün bunlarda savayı, 2018 ci ilin müşahidəsi belə güman edir ki, maye formasında olan su Marsın cənub qütbünün yaxınlığındakı səthdən cəmi 1,6 kilometr aralı məsafədə yerləşən,  eni 20 kilometr təşkil edən buzaltı göl kimi Marsın təcrid olunmuş bəzi yerlərində gizlənə bilər.


Bu keşmişin bəzi qalıqları ilk dəfə olaraq italyanı astronom Covanni Skiaparelli tərəfindən aşkar olunmuşdur, belə ki, o 1877 ci ildə planetin ekvatorial sahələri boyu birbaşa sirlli – müəmmalı xətləri müşahidə etmişdir. Skiaparelli onları kanallar adlandırmışdır. Lakin, onun gördüyü sadəcə olaraq onun teleskopunun linzası tərəfindən yaradılmış optik yalandan başqa heç nə deyilmiş. Lakin taleyin hökmü ilə Marsda həqiqətən də, kanallar mövcuddur. Yalnız bir qədər sonra yüksək həlli teleskopların meydana çıxması ilə və tədqiqat texnikasını Marsa göndərdikdən sonra bu şübhəsiz olur.  İndi Avropa kosmik agentliyi (ESA) tərəfindən buraxılan bir sıra təəssüratlı təsvirlər qədim Mars çaylarının ən parlaq nümunələrini əks etdirir.


ESA Mars Express peyki vasitəsilə alınan təsvirlər, bir regionda – Marsın yüksək dağlıq cənub rayonlarında, nəhəng Qyuqens kraterindən şərqə və Elladadan şimala doğru istiqamətdə yerləşmiş vadilər sistemində fokuslanmışdır.


ESA alimlərinin fikrincə, vadilərin və xəndəklərin geniş şaxəli, qurumuş sistemi faktiki olaraq axan suyla kəsilmiş və onun da çox ehtimal ki, 3,5 milyard ildən 4 milyard ilə qədər yaşı var. Regionun topoqrafiyasından göründüyü kimi su axını şimaldan (təsvirdə sağ tərəf) cənuba (təsvirdə sol tərəf) doğru  yönəldilmişdir. Çay sisteminin dendrit sxemi uzunluğu 2 km - ə qədər və dərinliyi 200 metrə qədər vadiləri əmələ gətirmişdir. Marsın və Yer kürəsinin çay sistemləri arasındakı oxşarlıq insanı heyrətə gətirməyə bilməz. Şəkillərdə vadinin mərkəzi mənbəyindən ayrılan və axınlar əmələ gətirən müxtəlif kanalları görmək mümkündür. Bu cür konkret halda geniş şaxəli kanallar, çox ehtimal ki, külli miqdarda  yağıntılar ilə qidalanan  çaylardan  suyun səthi olaraq axması nəticəsində əmələ gəlmişdir.

 

Alimlər bu suyun haradan yarandığını bilmək istəyirdilər. Buna səbəb yağış, süxur suları, əriyən buzlar və ya onların hamısı səbəb olmuşdur? Bu daha vacib sualın meydana çıxmasına səbəb olur: Marsda həyat Yer kürəsində yaranan kimi yarana bilərmi? Bu sual əslində “Rozalind Fraklin” mars gəmisinin, eləcə də, yerüstü elmi platformanın Marsa endirilməsini nəzərdə tutan  gələcək ExoMars missiyası üçün tədqiqatın əsas obyekti olacaqdır. Mars gəmisinə mikroblar ilə zəngin həyatın axtarışı naminə qazma işlərini aparmaq həvalə olunacaqdır.   Gələcəkdə, ESA Marsdan nümunələri Yer kürəsinə çatdırmaq üçün daha ambisiyalı missiyaya başlamağı arzulayır.

 

Вконтакте

Axırıncı

Nə üçün su yanmır?

Nə üçün su yanmır?

Bir qism əşyaları güclü şəkildə qızdıran zaman onlar alışır. Digərləri isə hətta zəid qızma zamanı da yanır. Ümumiyyətlə,

Coronavirus triviası

Coronavirus triviası

2019- 20 koronavirus pandemiyası, 2019-cu ildə koronavirus xəstəliyi ilə əlaqəli hələ də davam edən beynəlxalq sağlamlıq vəziyyətidir.

Leonardo da Vinçi fiziki xüsusiyyəti sayəsində dahi olmuşdur

Leonardo da Vinçi fiziki xüsusiyyəti sayəsində dahi olmuşdur

Yağlı boya ilə çəkilən rəsm əsərlərinin, heykəllərin və şəkillərin təhlili göstərmişdir ki, İntibah dövrünün dühası ola bilsin

dəvələr haqqında Dəvələrin iki növü var

Uşaqlara dəvələr haqqında əyləncəli faktlar

Dəvənin iki növləri arasındakı fərqi öyrənin, dəvələrin tarix boyu insanlar tərəfindən necə istifadə edildiyi, sürətlənə biləcəyi və

kosmik səyahətə

Hər kəsi kosmik səyahətə göndərməyə hazır olan şirkətlər

Bu gün hər kəsi kosmosa səyahətə göndərmək daha real olub. Qeyd etmək lazımdır ki, planetlər arası turlar – çox bahalı zövqdür,

Mobil oyunların faydası

Mobil oyunların faydası

Mobil oyunlar oynamaq çox yayğındır. Dünyadakı insanların hər üçündən biri mobil oyunçulardır. Mobil oyunlar dünya

Güclü qalmaq üçün tövsiyələr  Emosional

Güclü qalmaq üçün tövsiyələr

Çətin şəraitdə bir çox insanların duyğuları partlayır. Çox vaxt əziyyət çəkirlər və özlərini idarə edə bilmirlər.

Elektron kontakt linzalar

Elektron kontakt linzalar

Bunu dəfələrlə filmlərdə görmüşük; kiminsə gözünün qabağından heç bir monitora ehtiyac olmadan çoxlu miqdarda ötüb-keçən

Amerikanın ən gənc sahibkarların təcrübələriylə tanış olun.

Gənc sahibkarların biznes təcrübələri

Sahibkarlıq istedadı və ilhamı yaş tanımır. Bəzi istedadlı gənc təşəbbüskarların lotereya bileti almaq və ya sürücülük vəsiqəsi

Tarixin ən böyük moda sahibkarları Ralf Lauren Phil Knight Levi Strauss

Tarixin ən böyük moda sahibkarları

Ralf Lauren dedikdə ağıla dəbdəbəli lüks həyat yaşayan amerikalı gəlir. Nyu-Yorkda doğulan modelyerin istədiyi də məhz bu idi.

ufo