Tibb

Qızılcanın tarixi

Qızılcanın tarixi

Çoxəsrlik qızılca - tarix

Qızılcanın tarixi bir neçə yüzillik tarixə malikdir. Xəstəliyin tədqiqatına əsaslı töhfəni öz həkimlərimiz verə bilmişdirlər. 1895 ci ildə Nil Fyodoroviç Filatov qızılcanın vacib diaqnostika əlamətini – tipik dəri səpgisinin meydana çıxmasına qədər 1-2 gün ərzində dodaqların və yanaqların selikli qişasında nöqtəvari boz – ağ səpgilərin meydana çıxmasını təsvir etmişdir. Sonradan məlum olmuşdur ki, bu əlaməti    1890 cu ildə A.P. Belski təsvir etmişdir. 1896 cı ildə Filatovdan və Belskidən asılı olmayaraq amerika həkimi Henri Koplik bu fenomen haqqında rəngli illustrasiyalı  bir neçə ətraflı məqalələri dərc etdirmişdir. Bu gün biz bilirik ki, bu Filatov – Belski – Koplikin ləkəsi kimi əlamətdir  

 İlk dəfə olaraq qızılcanı yəhudi həkimi Əl – Yəhüdi (Al-Yehudi) xatırlatmışdır. 

X əsr. Fars həkim Əbu Bəkr Məhəmməd ibn Zəkəriyyə ər – Razi və ya Razes (Rhazes), qızılcanı ətraflı təsvir etmiş və onun çiçək xəstəliyindən əsas fərqli cəhətlərini təyin etmişdir. O zaman qızılcanı   hasbah, adlandırırdılar və bu da tərcümədə «səpgi» düməkdir. 

XVIII əsr. Şotland həkimi Frensis Xoum qızılcanın infeksiyalı təbiətini aşkar etmişdir (FrancisHome). 

1846 cı il. Piter Panum (PeterPanum) qızılcanın yolxucu olduğunu təsdiq etmiş və Farerski adalarında qızılca epidemiyasını tədqiq edərək səpğinin əmələ gəlməsi ilə xəstə ilə təmas arasındakı 14 günlük intervalı təyin etmişdir. Uşaqlar və qocalar arasında qızılca nəticəsində daha yüksək səviyyəli ölüm halları və qızılca xəstəliyinə yoluxan xəstələrin qıızılcaya qarşı ömürlük immunitet hallarının mövcud olması göstərilmişdir. 

1896 cı il. Qızılcanın ilk xarakterik əlaməti – ağzın selikli qişasında səpgö və ya Belski – Filatov – Koplikin ləkələri təsvir olunmuşdur. 

1911 ci il. Amerika alimləri Qoldberqer (Goldberger) və Andersen (Anderson) kəskin xəstələrin yolxucu materialının köməyi ilə insanın qızılcasını meymuna uğurla ötürmüşdürlər.  Qızılcaya görə məsuliyyət daşıyan infeksiya agentinin və ya maddənin mövcudluğu nümayiş olunmuşdur.

1954 cü il. Con Enders (John F. Enders) və Tomas Pibls (Thomas C. Peebles) təcrid olunmuşdur və insanın embrionunun və meymunun  böyrəklərinin toxumalarında qızılcanın virusu çoxalmışdır. 

1958 ci il. Qızılca virusu toyuq embrionunun toxumalarında çoxalmağa uyğunlaşmışdır. 

1963 cü il. ABŞ – da Con Endersin kollektivi tərəfindən işlənib hazırlanmış  Edmonston B virus ştammı əsasında qızılca vaksini lisenziyalaşdırılmışdır.

 

Qızılca - yolxucu xəstəlikdir

Qızılca virusu haqqında nə bilirik

Xəstəliyi törədən virusdur (məqalənin davamı)


Axırıncı

Nə üçün su yanmır?

Nə üçün su yanmır

Bir qism əşyaları güclü şəkildə qızdıran zaman onlar alışır. Digərləri isə hətta zəid qızma zamanı da yanır. Ümumiyyətlə,

Coronavirus triviası

Coronavirus triviası

2019- 20 koronavirus pandemiyası, 2019-cu ildə koronavirus xəstəliyi ilə əlaqəli hələ də davam edən beynəlxalq sağlamlıq vəziyyətidir.

Leonardo da Vinçi fiziki xüsusiyyəti sayəsində dahi olmuşdur

Leonardo da Vinçi fiziki xüsusiyyəti sayəsində dahi olmuşdur

Yağlı boya ilə çəkilən rəsm əsərlərinin, heykəllərin və şəkillərin təhlili göstərmişdir ki, İntibah dövrünün dühası ola bilsin

Uşaqlara dəvələr haqqında əyləncəli faktlar

dəvələr haqqında Dəvələrin iki növü var

Dəvənin iki növləri arasındakı fərqi öyrənin, dəvələrin tarix boyu insanlar tərəfindən necə istifadə edildiyi, sürətlənə biləcəyi və

Hər kəsi kosmik səyahətə göndərməyə hazır olan şirkətlər

kosmik səyahətə

Bu gün hər kəsi kosmosa səyahətə göndərmək daha real olub. Qeyd etmək lazımdır ki, planetlər arası turlar – çox bahalı zövqdür,

Mobil oyunların faydası

Mobil oyunların faydası

Mobil oyunlar oynamaq çox yayğındır. Dünyadakı insanların hər üçündən biri mobil oyunçulardır. Mobil oyunlar dünya

Güclü qalmaq üçün tövsiyələr

Güclü qalmaq üçün tövsiyələr  Emosional

Çətin şəraitdə bir çox insanların duyğuları partlayır. Çox vaxt əziyyət çəkirlər və özlərini idarə edə bilmirlər.

Elektron kontakt linzalar

Elektron kontakt linzalar

Bunu dəfələrlə filmlərdə görmüşük; kiminsə gözünün qabağından heç bir monitora ehtiyac olmadan çoxlu miqdarda ötüb-keçən

Gənc sahibkarların biznes təcrübələri

Amerikanın ən gənc sahibkarların təcrübələriylə tanış olun.

Sahibkarlıq istedadı və ilhamı yaş tanımır. Bəzi istedadlı gənc təşəbbüskarların lotereya bileti almaq və ya sürücülük vəsiqəsi

Tarixin ən böyük moda sahibkarları

Tarixin ən böyük moda sahibkarları Ralf Lauren Phil Knight Levi Strauss

Ralf Lauren dedikdə ağıla dəbdəbəli lüks həyat yaşayan amerikalı gəlir. Nyu-Yorkda doğulan modelyerin istədiyi də məhz bu idi.

ufo