Persona

Qavrila Derjavin: tatar knyazlarının xələfi

Qavrila Derjavin

Qavrila Derjavin: tatar knyazlarının xələfli olan görkəmli əcnəbi esilli olan rus 

 yazıçısınnan söhbət gedəcək bu günki məqalədə.

Şairin əcdadı Qavrila Derjavinini tatar knyazı Bahrim (İbrahim) olmuşdurOnu XV əsrdə Vasiliy Tyomnıy qulluğa qəbul etmiş, sonralar isə Bahrimə votçina bağışlamışdırDerjavinlərin soykökü Bahrimin nəvəsi Narbəyovun səltənətindən başlanırGələcək şairin və dövlət xadiminin qohumları krım yürüşlərində iştirak etmiş, və xidmət göstərmişdirlər. XVIII əsrdə isə onlar artıq müflis olmuş kiçik malikənəli mülkədarlar idilər. 

Qavrila Derjavin mənsəbinə sıravi əsgər kimi başlamış və ən yüksək dövlət vəzifələrinə qalxaraq xidmət etmişdir: çar sarayında otaq katibi, senator, Kommers – kollegiyanın Prezidenti olmuş, İdarə heyətində isə Ədliyyə Naziri vəzifəsində çalışmışdır.

Rus ədəbiyyatının tarixinə Derjavin bu istiqamətin ciddi qanunlarının sərhəddlərini genişləndirmiş İntibah dövrünün şairi kimi daxil olmuşdur. Onun mədhiyyələrində saray təmtəraqı ilə sosial satira, pafoslu hecalar və loru ifadələr uzlaşırdı.

1825 ci ildə o  Anton Delviqə yazırdı: 

«Səfərim əsnasında mən Derjavinin bütün əsərlərini oxudum və belə bir qənaəətə gəldim. O nə rus qrammatikasından, nə də rus dilinin ruhundan xəbərdar olmamışdır. … <…> Allaha and olsun ki, onun dühası tatar dilində düşünürdü …» 

Derjavin haqqında o belə deyirdi: 

«Başa düşmək olmur ki, onun nitqi necə hiperbolik vüsət almışdır.  Bu bizim rus bahadırlığının nişanəsidirmi.... və ya bu keyfiyyət ona ordaların qalıqlarının dolandığı çöllərin küləyi, uzaq tatar soykökü ilə ona ötürülmüşdür... necə olursa olsun, Derjavinin bu məziyyəti heyrətamizdir ».

Derjavin özünü istehza ilə murza adlandırırdı, lakin Rusiya imperiyasında bu cür yüksək türk titulu ona nə hörmət, nə də pul qazndırmamışdı. «Murzanın xəyalları» odasında şair Felisiya obrazında peyda olmuş II Yekaterinanın simasını təsdiq etmişdir:

Lakin, tacidardır, layəqət, şərəf!

Bu nə yaltaqlıqdı, nə də xam xəyal

Dünyanın da şahid olduğu tərəf

Sənin o batini gözəlliyindi.

Mən səni mədh etdim, yenə edəcəm

Həqiqəti zarafatla deyəcəm

Xəlvətdəsə tatar nəgmələrini

Yeni nəsillərə çox söyləyəcəm.....

 

Axırıncı

Nə üçün su yanmır?

Nə üçün su yanmır

Bir qism əşyaları güclü şəkildə qızdıran zaman onlar alışır. Digərləri isə hətta zəid qızma zamanı da yanır. Ümumiyyətlə,

Coronavirus triviası

Coronavirus triviası

2019- 20 koronavirus pandemiyası, 2019-cu ildə koronavirus xəstəliyi ilə əlaqəli hələ də davam edən beynəlxalq sağlamlıq vəziyyətidir.

Leonardo da Vinçi fiziki xüsusiyyəti sayəsində dahi olmuşdur

Leonardo da Vinçi fiziki xüsusiyyəti sayəsində dahi olmuşdur

Yağlı boya ilə çəkilən rəsm əsərlərinin, heykəllərin və şəkillərin təhlili göstərmişdir ki, İntibah dövrünün dühası ola bilsin

Uşaqlara dəvələr haqqında əyləncəli faktlar

dəvələr haqqında Dəvələrin iki növü var

Dəvənin iki növləri arasındakı fərqi öyrənin, dəvələrin tarix boyu insanlar tərəfindən necə istifadə edildiyi, sürətlənə biləcəyi və

Hər kəsi kosmik səyahətə göndərməyə hazır olan şirkətlər

kosmik səyahətə

Bu gün hər kəsi kosmosa səyahətə göndərmək daha real olub. Qeyd etmək lazımdır ki, planetlər arası turlar – çox bahalı zövqdür,

Mobil oyunların faydası

Mobil oyunların faydası

Mobil oyunlar oynamaq çox yayğındır. Dünyadakı insanların hər üçündən biri mobil oyunçulardır. Mobil oyunlar dünya

Güclü qalmaq üçün tövsiyələr

Güclü qalmaq üçün tövsiyələr  Emosional

Çətin şəraitdə bir çox insanların duyğuları partlayır. Çox vaxt əziyyət çəkirlər və özlərini idarə edə bilmirlər.

Elektron kontakt linzalar

Elektron kontakt linzalar

Bunu dəfələrlə filmlərdə görmüşük; kiminsə gözünün qabağından heç bir monitora ehtiyac olmadan çoxlu miqdarda ötüb-keçən

Gənc sahibkarların biznes təcrübələri

Amerikanın ən gənc sahibkarların təcrübələriylə tanış olun.

Sahibkarlıq istedadı və ilhamı yaş tanımır. Bəzi istedadlı gənc təşəbbüskarların lotereya bileti almaq və ya sürücülük vəsiqəsi

Tarixin ən böyük moda sahibkarları

Tarixin ən böyük moda sahibkarları Ralf Lauren Phil Knight Levi Strauss

Ralf Lauren dedikdə ağıla dəbdəbəli lüks həyat yaşayan amerikalı gəlir. Nyu-Yorkda doğulan modelyerin istədiyi də məhz bu idi.

ufo