Tibb

Yoluxucu parotit

Yolxucu parotit

Yoluxucu parotit – maraqlı adı olan təhlükəli xəstəlikdir


Vaksinasiya haqqında xüsusi layihənin əvvəlki məqaləsində biz qızılca haqqında bəhs etmişikAdətən, divalent vaksinlər vasitəsilə bu xəstəliyə qarşı peyvənd edirlər və həmin vaksinlərin tərkibinə parotit komponenti də daxildir. Qızılca əleyhinə vaksinasiya zərurətinə çoxsaylı məqalələr həsr olunmuş, lakin yoxdiqqət mərkəzindən kənarda qalmışdır. Yoluxucu parotit  ilə mübarizə — «el arasında» buna parotit deyilir — və onu bir o qədər də təhlükəli hesab etmir, və əksəriyyəti onu təhlükəsiz uşaq infeksiyası kimi qəbul edirlər. Lakin, həqiqətən də o bu qədərmi təhlükəsizdir? Uşağa peyvənd vaksin etmək lazımdırmı və ya «bu xəstəliyə bir dəfə yoluxmaqla daha davamlı immunitet əldə etmək» daha münasibdirmi?

Hər parotit — yolxucu deyildir.

Parotit — daha bir ümumi termin olub, qulaqyanı tüpürcək vəzisinin istənilən iltihabını bu cür adlandırırlar. Onun səbbələri müxtəlif cür olur, və bu mütləq olaraq infeksiya deyildir. İltihab orqanizmdə suyun çəkilməsi zamanı meydana çıxa bilər  (daha çox yaşlı insanlarda və əməliyyatlardan sonra), və həmçinin autoimmun parotitlər də mövcuddur (məsələn, Şeqren sindromu zamanı). İnfeksiyalı parotitləri stafilokokklar, streptokokklar və digər bakteriayalar, eləcə də, Epşteyn – Barr, Koksaki, A qrip, paraqrip virusları yaradır. Lakin bizim məqaləmizdə söhbət onlardan getmir.  «Yolxucu parotit  əleyhinə peyvənd» xəstəliyin yeganə və təmamilə konkret müxtəlif növlərindən birinin – apromiksoviruslar fəsiləsindən olan MNV (ingiliscə. mumpsvirus) virusunun doğurduğu yolxucu parotitin profilaktikası üçün  nəzərdə tutulmuşdur.

Bəs bu virus həkimləri niyə narahat edir və nə üçün məhz ona qarşı peyvənd etmək lazımdır? Birincisi, MuV çox yolxucudur: o hava – damcı yolu ilə, tüpürcək və predmetlər vasitəsilə asanlıqla ötürülür. İkincisi, suçiçəyi, məxmərək, qızılca, skarlatin, poliomielit, göy öskürək və difteriya ilə yanaşı uşaq infeksiyalarına aid edilən Yoluxucu parotit  ciddi fəsadlara yol aça bilər. Bu məqalədə davam edən silsilə vaksinnmuşdur və biz Yolxucu parotit  virusuna yoluxmanın necə baş verdiyi, xəstəliyin gedişatı və onun nə üçün təhlükəli olması, eləcə də, onun nə zaman və hansı vaksinlər ilə peyvənd olunması haqqında bəhs edəcəyik.

Hippokratdan Consona və Qudpaçterə qədər